Ongi etorri La Behetriara
|
Hemen gaude
|
| |
|
La Behetria bi eraikin, patioa eta 2000 metro karratu inguruko lursail batek eratzen dute,
Peñalba de Manzanedo
herriaren eliza erromaniko xumearen aurrean kokaturik. Peñalba hamabi bat etxek osatu eta La Rad izeneko
harkaitzak babesten duen gain batean kokatuta dagoen herri txikia da. Hegoaldera irekia, Manzanedo Aranean
eguzki ordu gehien gozatzen dituen herria da. Etxea bere osotasunean kare harriz eta haritz egurrez
eraikia izan zen 1859. urtean. Bere ondoan, etxeko patioa ixten duen lastategia dago, hauxe ere kare
harriz eta haritz egurrez egina. Patiorako sarrera herriko kale bakarretik egiten da, egurrezko ate
handi bat igarota. Etxearen eta lastategiaren atzekaldean lursail xarmant bat zabaltzen da
hego-mendebalderantza. Bertatik ikuspegi ezin ederragoaz gozatzeko aukera dago, paraje horretan aurreko
herria den Consortes etxe-multzoa ikusi daitekeelarik, Arrebako Gaztelutik Las Palancas-eko mehakaraino doan
gailurreriaren azpian.
|
| |
|
Etxea, lastategia, patioa eta lursailak osatzen duten multzo hau "La Behetria" bezala izendatu dute bere
egungo jabeek, hau da, guk: Eulàlia eta Erramun.Behetriak, "bien fetrias" edo "benefactorias", Goiz
Erdi Aroko jaurgo mota bat izan ziren, hauen ezaugarri nagusia basailu laborariek euren jaunak
"aukeratzen" zituztela izanik, jaun hauengatik babesa lortzeko, nahiz eta jaunek laster topatu zuten
basailuek eurak aukeratzeko beste aukera askorik ez izatea. Gaztelan existitzen ziren jaurgo ezberdinen
egoera aztertzeko xedez XIV. mendean Pedro I -ak, historiografia ofizialean "Ankerra" izenondoarekin
ezaguna, eginarazitako ikerketa baten emaitza "Becerro de las Behetrías" liburu ospetsuaren agertzea
izan zen, zeinetan Peñalba de Manzanedo aipatua agertzen den. Gaztelako Foru Zaharrak titulo oso bat
eskaintzen zien Behetriei. Gure etxeari izen hau ipintzerakoan, gure eta etxearen arteko harremana nola
sentitzen dugun adierazi nahi dugu, zentzu bikoitzean: etxe hau gu babestu eta gure proiektuak aurrera
eramaten baimenduko digun jauntzat aukeratu dugun basailuak gara gu; baina, aldi berean, etxeak ere gu
aukeratu gaitu bere jaunak izan gaitezen, narriaduratik salbatu eta giza-bizitzarako berreskuratu
dezagun.
|
| |
|
Ebro Garaiaren eremuan dago kokatuta Manzanedo Arana. Aranaren zati handi bat
"Rudron eta Ebro Garaiko Arroilak"
bezala ezagutzen den Espazio Naturalaren barruan sartzen da. Arana altuera ertaineko mendiz osatuta dago eta
atlantiar-mediterranear trantsiziozko klima eta landaretza duen espazio naturala osatzen du. Merindadeetako
eskualdean dago kokatuta, Gaztelako Konterria sortu eta gaztelania hizkuntzaren jatorria kokatzen den lurretan alegia.
|
| |
|
Peñalba de Manzanedo gain txiki batean dago, eta honen azpitik azkar igarotzen dira herritik kilometro batzutara, Piscarcianoko kobetan,
jaiotzen den Trifon errekaren urak, gero Ebro ibaian bukatzera doazenak.
Herria artadi eta harizti arbatsuek inguratzen dute, eta hauetan dozenaka animali ezberdin izkutatzen dira.
|
| |
